दूध

लोणी :

दुधावर आलेल्य स्निग्ध सायीला एखाद्या आंबट पदार्थाचे, साधारणपणे आंबट दह्याचे, विरजण लावले की सायीचे दही बनते. असे दही पाणी घालून रवीने घुसळून काढले की पृष्ठभागावर लोणी जमा होते. पाण्याने स्वच्छ धुतलेल्या या लोण्याचा गोळा साठवता येतो. भारतात या लोण्यापासून तुपाखेरीज दुसरा कोणताही पदार्थ बनवला जात नाही. तूप हा अनेक महिने रेफ्रिजरेटरबाहेर टिकणारा पदार्थ आहे.

दही :

स्किम मिल्क दही :

• टोन्ड आणि स्किम्ड दुधामध्ये फरक असा आहे की, टोन्ड दुधामध्ये 1.5% फॅट असते, तर स्किम्ड दुधामध्ये शून्य फॅट असते. म्हणून, मुरुम प्रवण त्वचेसाठी आपल्याला स्किम्ड दूध पिणे त्वरित थांबवावे लागेल, याऐवजी आपण टोन्ड दूध मर्यादित प्रमाणात वापरू शकता. स्किम्ड दुधाचा अर्थ असा होतो की, ज्याची फॅट जवळजवळ पूर्णपणे काढून टाकली आहे. 

टोन्ड मिल्क दही :

• टोन्ड मिल्क ही म्हशीच्या दुधात स्किम दूध, पावडर स्किम दूध आणि पाणी घालून उपचार करण्याची एक पद्धत आहे, जी भारतात विकसित झाली आहे. या प्रक्रियेमुळे फॅटचे प्रमाण कमी होते, उपलब्ध दुधाचे प्रमाण वाढते आणि फॅट नसलेल्या घन पदार्थांची पातळी मूळ प्रमाणात 'टोन अप' होते. दुधाची किंमत कमी झाली आहे, ज्यामुळे ते अधिक प्रमाणात उपलब्ध होते आणि लक्झरी खरेदी नाही.
• ज्या ठिकाणी दुधाचे उत्पादन अत्यंत कमी आहे किंवा उपलब्ध क्षमतेच्या तुलनेत मागणी खूप जास्त आहे अशा ठिकाणी टोन्ड दुधाचा वापर केला जातो. या प्रकरणांमध्ये, उपचार न केलेल्या दुधात चरबीचे प्रमाण जास्त असते आणि दुधाची चरबी यांत्रिक पद्धतीने काढून टाकणे खर्चिक असेल.

चक्का

दुधाला विरजण लावून त्याचे दही तयार केले जाते. त्यानंतर ते दही एका स्वच्छ फडक्यात घट्ट बांधले जाते व टांगून ठेवले जाते.हळूहळू त्या दह्यातले बरेचसे पाणी त्या फडक्यातून निघून जाते व फडक्यात घट्ट स्वरूपाचे दही शिल्लक राहते. याच दह्याला चक्का असे म्हणतात.

श्रीखंड करण्याकरता हाच चक्का वापरतात.प्रथिनांचे प्रमाण यात जास्त असते. आयुर्वेदानुसार हा पदार्थ विष्यंदी मानला जातो.

तूप :

म्हैस तूप :

खूप अशक्त असलेल्या मुलांना म्हशीचे तूप देण्याचा सल्ला दिला जातो, कारण तुपामध्ये चरबी जास्त असल्याने ते त्यांना मजबूत करण्यास मदत करते. म्हशीचे तूप पॅनर, चीज तयार करण्यासाठी वापरले जाते आणि घरगुती मिठाई तयार करण्यासाठी देखील वापरले जाते. अन्नामध्ये विशेषत: सांभर, तांदूळ यामध्ये तूप मिसळण्याची संस्कृती आहे.

गाय तूप :

गाईचे तूप आयुर्वेदिक औषध म्हणून वापरले जाते आणि भारतीय स्वयंपाकात एक मुख्य पदार्थ आहे, गाईच्या तुपात अनेक महत्त्वपूर्ण पोषक घटक असतात जे शरीराला निरोगी आणि रोगप्रतिकारक बनविण्यास मदत करतात. डोळ्यापासून पोटापर्यंत शरीराच्या मोठ्या भागांवर त्याचा परिणाम होतो; तुपाच्या सेवनाने हाडे देखील मजबूत होतात.

पनीर :

पनीर.         380/-

पनीर.         320/-

खवा :

खवा , खवा , खोवा किंवा मावा हे दुग्धजन्य पदार्थ आहे जे भारतीय उपखंडातील पाककृतींमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वापरले जाते, ज्यामध्ये भारत, नेपाळ, बांगलादेश, पंजाब आणि पाकिस्तान यांचा समावेश होतो. हे एकतर वाळलेल्या संपूर्ण दुधापासून बनवले जाते किंवा लोखंडी कढईत गरम करून घट्ट केलेले दूध.

बासुंदी :             की.ग्राॅ

बासुंदी.                     240/-

सिताफळ बासुंदी.      260/-

अंजीर बासुंदी.          260/-

गुलकंद बासुंदी.         260/-

श्रीखंड :                      की.ग्राॅ

श्रीखंड (ईलायची).                180/-

आंबा श्रीखंड                        180/-

फुट बहार (फळांचे श्रीखंड)    200/-

बटरस्कॉच श्रीखंड डिलाईट 180/-

क्रिम :           380/-

टेबल बटर :   560/-

लस्सी 200ml.   20/-       

ताक                  40/-