पाठदुखी 

मानदुखी 

कंबरदुखी 

गुडघेदुखी 

टाचदुखी

कोपरदुखी

पॅरालिसिस रिहॅब

पॅरालिसिस रिहॅब (पुनर्वसन) हे पक्षाघात किंवा अर्धांगवायू झालेल्या रुग्णांसाठी अत्यंत महत्त्वाचे असते. यामध्ये फिजिओथेरपी (हालचाल सुधारण्यासाठी), ऑक्युपेशनल थेरपी (दैनंदिन कामे पुन्हा शिकण्यासाठी) आणि स्पीच थेरपी (बोलणे/गिळण्याची क्षमता सुधारण्यासाठी) यांचा समावेश होत.

प्रि ऑड पोस्ट सर्जरी रिहॅब

प्री- आणि पोस्ट-सर्जरी रिहॅब (Pre and Post Surgery Rehab) म्हणजे शस्त्रक्रियेपूर्वी व नंतर केली जाणारी विशेष फिजिओथेरेपी होय. प्री-रिहॅब शरीराला शस्त्रक्रियेसाठी तयार करते आणि पोस्ट-रिहॅब गती, ताकद आणि लवचिकता परत मिळवून जलद बरे होण्यास मदत करते. हे उपचार रुग्णाच्या स्थितीनुसार तज्ज्ञ फिजिओथेरपिस्टच्या देखरेखीखाली केले जातात.

प्री-सर्जरी रिहॅब (शस्त्रक्रियेपूर्वीचे पुनर्वसन)

शस्त्रक्रियेपूर्वीच्या व्यायामांना 'प्री-हॅब' म्हणतात. हे शस्त्रक्रियेचे परिणाम सुधारण्यासाठी आणि रिकव्हरी सोपी करण्यासाठी अत्यंत फायदेशीर आहे. 

पोस्ट फॅक्चर

पोस्ट फॅक्चर' (Fracture Recovery) म्हणजे हाड तुटल्यानंतर किंवा क्रॅक झाल्यानंतरची पुनर्प्राप्तीची प्रक्रिया。 यामध्ये हाड जोडले जाण्यासोबतच आसपासच्या स्नायूंची ताकद आणि सांध्यांची हालचाल पूर्ववत करणे समाविष्ट असते.

फ्रॅक्चर रिकव्हरी टप्पे:

• कॅलस तयार होणे: तुटलेल्या हाडाच्या जागी नवीन ऊती आणि कूर्चा (Soft Callus) तयार होऊन हाड जोडण्यास सुरुवात होते.
• हाड घट्ट होणे: कॅलसचे रूपांतर कडक हाडात होते, ज्यामुळे फ्रॅक्चर स्थिर होते.
• पुनर्वसन (Rehab): प्लास्टर किंवा सपोर्ट काढल्यानंतर स्नायूंची ताकद आणि सांध्यांची लवचिकता परत मिळवण्यासाठी फिजिओथेरपी सुरू केली जाते.

तोंडाचा

(फेशीयल/बेल्स) पालसी

तोंडाचा (फेशीयल/बेल्स) पालसी

बेल्स पाल्सी (चेहऱ्याचा किंवा तोंडाचा अर्धांगवायू) ही अशी स्थिती आहे, ज्यामुळे चेहऱ्याच्या एका बाजूच्या स्नायूंमध्ये अचानक अशक्तपणा येतो किंवा ते लुळे पडतात। हे सहसा चेहऱ्याच्या मज्जातंतूमध्ये (Facial Nerve) सूज आल्यामुळे होते। हा विकार तात्पुरता असतो आणि बहुतेक रुग्ण औषधोपचाराने काही आठवड्यांत पूर्णपणे बरे होतात।

मुख्य लक्षणे

ही लक्षणे अचानक (काही तासांत किंवा दिवसांत) उद्भवू शकतात: 

• चेहऱ्यावर घसरण: चेहऱ्याचा अर्धा भाग खाली झुकल्यासारखा दिसतो।
• हसताना किंवा बोलताना त्रास: हसताना चेहरा एकाच बाजूला ताणला जातो किंवा तोंड एका कोपऱ्यात खाली पडते।
• डोळा बंद न होणे: बाधित बाजूचा डोळा पूर्णपणे बंद करता येत नाही, ज्यामुळे डोळ्यात कोरडेपणा येतो।
• इतर लक्षणे: चव जाणे, लाळ गळणे, कानाच्या मागे किंवा जबड्यात वेदना आणि आवाजाची संवेदनशीलता वाढणे।

मणक्याची गादी सरकणे

 (Spinal Disc Slip / Disc Prolapse) ही पाठीच्या कण्याशी संबंधित एक वेदनादायक समस्या आहे. यात दोन मणक्यांमधील असणारी कुशनसारखी गादी आपल्या जागेवरून हलते आणि नसांवर (Nerves) दबाव टाकते.

या आजाराबद्दलची अत्यंत महत्त्वाची आणि आवश्यक माहिती खालीलप्रमाणे आहे:

१. प्रमुख लक्षणे

• कंबर किंवा पाठीच्या भागात तीव्र वेदना होणे.
• वेदना पाठीवरून नितंब, मांड्या आणि पायाच्या दिशेने जाणे (सायटिका - Sciatica).

हातात/पायात मुंग्या येणे

हातात किंवा पायात मुंग्या येणे हे सामान्यतः एकाच स्थितीत जास्त वेळ बसल्यामुळे रक्तप्रवाह मंदावल्याचे किंवा मज्जातंतू (Nerve) दबल्याचे लक्षण असू शकते. तथापि, हे मधुमेह, जीवनसत्त्व B12 ची कमतरता, किंवा मज्जातंतूंच्या समस्यां (Peripheral neuropathy) मुळे देखील होऊ शकते. 

कारणे आणि लक्षणे:

• रक्तप्रवाहात अडथळा: बराच वेळ एकाच स्थितीत बसणे, हातावर डोके ठेवून झोपणे किंवा पाय दुमडून बसणे.
• नसांवर दबाव: मणक्याचे आजार, सायटिका किंवा कार्पल टनेल सिंड्रोम (मनगटातील नस दबणे).
• जीवनसत्त्व कमतरता: शरीरात व्हिटॅमिन B12 किंवा मॅग्नेशियमची कमतरता असणे.
• इतर आजार: मधुमेह किंवा थायरॉईड. 

क्रीडा इंज्युरिज्

क्रीडा दुखापती (Sports Injuries) म्हणजे खेळताना, व्यायाम करताना किंवा शारीरिक हालचालींमुळे शरीराला होणाऱ्या दुखापती. या सामान्यतः स्नायू ताणले जाणे, अस्थिबंध तुटणे किंवा हाडांना फ्रॅक्चर होणे अशा स्वरूपाच्या असतात. 

क्रीडा दुखापतींचे प्रकार (Types of Sports Injuries)

तीव्र दुखापती (Acute Injuries):
ही दुखापत अचानक पडल्यामुळे, एखाद्याला धडकल्यामुळे किंवा चुकीच्या पद्धतीने वळल्यामुळे लगेच होते.

• उदा. फ्रॅक्चर (हाड मोडणे), मोच (Sprains/अस्थिबंध ताणले जाणे), स्नायूंचा ताण (Strains).

 अतिवापरामुळे होणाऱ्या दुखापती (Overuse Injuries):
एकाच प्रकारची हालचाली सतत केल्यामुळे किंवा विश्रांती न घेता अतिव्यायाम केल्यामुळे शरीरावर ताण येतो.

• उदा. टेनिस एल्बो, गुडघ्याची दुखापत (Runner's Knee).